gần mực thì đen gần đèn thì sáng

/ɣən˧˥ mɨk̚˧˥ tʰi˧˥ ɗɛn˧˥ ɣən˧˥ ɗɛn˧˥ tʰi˧˥ saŋ˧˥/◆tục ngữ

ảnh hưởng môi trường xung quanh quyết định phẩm chất con người

Nếu không chọn đúng bạn bè, anh ấy sẽ trở thành người xấu. Gần mực thì đen gần đèn thì sáng mà!

Câu tục ngữ nhấn mạnh tầm quan trọng của môi trường xung quanh trong việc hình thành nhân cách.

◆ Nghĩa thực sự

Môi trường sống và những người xung quanh quyết định tính cách, hành vi của một người.

¶ Nghĩa đen

Nếu gần mực thì sẽ bị đen, nếu gần đèn thì sẽ được chiếu sáng.

Phân tích nghĩa đen

gần mựctiếp xúc trực tiếp với mực+thì đensẽ bị vấy bẩn, trở nên đen+gần đèntiếp xúc trực tiếp với ánh sáng đèn+thì sángsẽ được chiếu sáng, trở nên sáng sủa

◇ Hình ảnh ẩn dụ

Hình ảnh mực (đen) và đèn (sáng) tạo nên sự tương phản rõ rệt, tượng trưng cho môi trường xấu và tốt. Người nghe dễ dàng hình dung được tầm quan trọng của môi trường xung quanh.

◈ Ngữ cảnh sử dụng

Một bậc phụ huynh khuyên con cái nên chọn bạn tốt để chơi, tránh xa những kẻ xấu. Hoặc một giáo viên nhắc nhở học sinh về tầm quan trọng của việc chọn thầy cô giỏi để học hỏi.

◉ Lưu ý văn hóa

Câu tục ngữ phản ánh quan niệm sống của người Việt về tầm quan trọng của môi trường xung quanh trong việc hình thành nhân cách. Nó cũng thể hiện tinh thần cảnh giác trong việc lựa chọn bạn bè và môi trường sống.

literal

Môi trường sống và những người xung quanh có ảnh hưởng lớn đến tính cách, hành vi của một người.

Anh ta vốn hiền lành, nhưng chơi với hội bạn xấu nên giờ thành người hay gây sự. Gần mực thì đen gần đèn thì sáng thôi.

Môi trường xấu khiến con người trở nên xấu xa.

Cô ấy ngày càng tiến bộ nhờ được thầy cô giáo giỏi hướng dẫn. Gần mực thì đen gần đèn thì sáng thật sự.

Môi trường tốt giúp con người phát triển theo chiều hướng tích cực.

Thường được dùng để khuyên nhủ hoặc cảnh báo về tầm quan trọng của việc lựa chọn môi trường sống và giao tiếp.

Từ đồng nghĩa

ở bầu thì tròn, ở ống thì dài gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

Cụm từ liên quan

ở bầu thì tròn, ở ống thì dàitục ngữ

Môi trường sống quyết định sự phát triển của con người

học thầy không tày học bạntục ngữ

Bạn bè có ảnh hưởng lớn đến sự học hỏi và phát triển của mỗi người

Mẹo hay

Khi nào sử dụng?

Dùng khi muốn khuyên nhủ ai đó cẩn trọng trong việc lựa chọn môi trường sống, bạn bè hoặc thầy cô. Có thể dùng trong cả ngữ cảnh tích cực (khen ngợi môi trường tốt) và tiêu cực (cảnh báo môi trường xấu).

Quy tắc vàng

Nguyên tắc chính

Môi trường xung quanh có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự hình thành nhân cách, hành vi và suy nghĩ của mỗi người. Vì vậy, việc lựa chọn môi trường sống và giao tiếp là vô cùng quan trọng.

Nguồn gốc từ

Câu tục ngữ xuất hiện từ lâu trong văn hóa Việt Nam, lấy hình ảnh mực (đen) và đèn (sáng) để ẩn dụ cho môi trường xấu và tốt. 'Mực' tượng trưng cho những điều tiêu cực, 'đèn' tượng trưng cho những điều tích cực.

Ghi chú sử dụng

Thường được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày, đặc biệt trong các lời khuyên về giáo dục con cái hoặc lựa chọn bạn bè. Có thể được dùng dưới dạng rút ngắn: 'gần mực thì đen' hoặc 'gần đèn thì sáng'.

Phân tích từ

gần mực

tiếp xúc với môi trường xấu (mực tượng trưng cho sự tối tăm, tiêu cực)

phrase

thì đen

sẽ trở nên xấu xa, tiêu cực

phrase

gần đèn

tiếp xúc với môi trường tốt (đèn tượng trưng cho sự sáng sủa, tích cực)

phrase

thì sáng

sẽ trở nên tốt đẹp, tiến bộ

phrase

Từ Điển Tiếng Việt

浏览更多Vietnamese→Vietnamese词汇 →