gần mục thì đen gần đèn thì sáng

/ɣɛn mʊk̚ tʰi˧ˀɗɛn ɣɛnˀɗɛn tʰi˧ˀsaŋ/◆tục ngữ

ở gần người xấu dễ bị ảnh hưởng xấu, ở gần người tốt dễ học được điều tốt

Nếu không muốn con hư, bố mẹ nên chọn nơi ở gần những gia đình có giáo dục tốt. Gần mục thì đen, gần đèn thì sáng mà!

Nếu sống gần môi trường xấu, con người dễ bị ảnh hưởng tiêu cực; ngược lại, sống gần môi trường tốt sẽ học được những điều tích cực.

◆ Nghĩa thực sự

Môi trường xung quanh ảnh hưởng mạnh mẽ đến tính cách, hành vi và sự phát triển của con người.

¶ Nghĩa đen

Ở gần nơi tối tăm thì sẽ bị đen, ở gần nơi có ánh sáng thì sẽ trở nên sáng.

Phân tích nghĩa đen

gần mụcở gần nơi có mực đen+thì đensẽ bị vấy bẩn, trở nên đen+gần đènở gần nơi có ánh sáng+thì sángsẽ trở nên sáng sủa

◇ Hình ảnh ẩn dụ

Hình ảnh tương phản giữa bóng tối (mực đen) và ánh sáng (đèn) tượng trưng cho môi trường xấu và tốt. Sự chuyển đổi màu sắc (đen→sáng) thể hiện sự thay đổi tích cực hoặc tiêu cực.

◈ Ngữ cảnh sử dụng

Một người cha khuyên con trai nên tránh xa những người bạn xấu và tìm đến những người bạn tốt để học hỏi. Ông nói: 'Con nên chơi với những đứa trẻ ngoan, gần mục thì đen gần đèn thì sáng đấy!'

◉ Lưu ý văn hóa

Câu tục ngữ phản ánh quan niệm truyền thống của người Việt về tầm quan trọng của môi trường sống. Nó cũng liên quan đến triết lý 'nhập gia tùy tục' và tầm ảnh hưởng của nhóm xã hội đối với cá nhân.

thông thường

Sống gần môi trường xấu sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực; sống gần môi trường tốt sẽ học được điều tốt.

Anh ấy chơi bời với đám bạn xấu nên càng ngày càng lười biếng. Thật đúng là gần mục thì đen gần đèn thì sáng!

Việc tiếp xúc với những người không tốt đã khiến anh ấy trở nên tiêu cực hơn.

Cô ấy chuyển sang sống ở khu phố có nhiều gia đình văn minh, con cái ngoan ngoãn. Quả nhiên gần mục thì đen gần đèn thì sáng.

Môi trường sống tích cực đã giúp cô ấy và con cái thay đổi theo hướng tốt hơn.

Thường được dùng để khuyên nhủ về việc lựa chọn môi trường sống, bạn bè, hoặc quan hệ xã hội.

Từ đồng nghĩa

gần mực thì đen, gần đèn thì rạng ở bầu thì tròn, ở ống thì dài

Từ trái nghĩa

xa mặt cách lòng không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời

Cụm từ liên quan

ở bầu thì tròn, ở ống thì dàitục ngữ

Môi trường xung quanh ảnh hưởng lớn đến tính cách và hành vi của con người.

học thầy không tày học bạntục ngữ

Bạn bè có ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển của mỗi người.

Mẹo hay

Cách dùng trong giao tiếp

Câu này thường được dùng để khuyên nhủ một cách nhẹ nhàng, không mang tính ép buộc. Có thể kết hợp với các cụm từ như 'thế nên', 'cho nên' để tăng tính thuyết phục.

Quy tắc vàng

Môi trường ảnh hưởng quan trọng

Câu tục ngữ nhấn mạnh rằng con người chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường xung quanh, đặc biệt là bạn bè và người thân.

Nguồn gốc từ

Hình ảnh 'mực' (mực đen) và 'đèn' (ánh sáng) tượng trưng cho môi trường xấu và tốt. Câu tục ngữ xuất hiện từ lâu trong văn hóa Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của môi trường xung quanh.

Ghi chú sử dụng

Thường được dùng trong giao tiếp hàng ngày, đặc biệt khi khuyên nhủ ai đó về việc chọn bạn mà chơi. Có thể thay thế 'mực' bằng 'mục' (sai chính tả phổ biến) mà nghĩa vẫn giữ nguyên.

Phân tích từ

gần mục

ở gần nơi tối tăm, không lành mạnh (mực = mực đen)

literal

thì đen

sẽ trở nên xấu xa, tiêu cực

literal

gần đèn

ở gần nơi có ánh sáng, tốt đẹp (đèn = ánh sáng)

literal

thì sáng

sẽ trở nên tốt đẹp, tiến bộ

literal

Từ Điển Tiếng Việt